Je krijgt een beugel als je tanden verkeerd staan of als je tanden niet goed op elkaar passen. De beugel zorgt er voor dat je tanden rechter komen te staan. Zo kun je bijvoorbeeld beter kauwen. Ook je tanden poetsen gaat gemakkelijker. Daardoor blijven je tanden en kiezen gaaf en gezond. En een mond met rechte tanden ziet er natuurlijk mooi uit.

Eén op de twee jongeren heeft tegenwoordig een beugel. De kans is dus groot dat je een paar mensen kent die behandeld worden door een orthodontist. Op deze site vind je meer informatie over het gebit, de werkwijze van de orthodontist en de verschillende soorten beugels.

Veel mensen denken dat de orthodontist alleen maar tanden 'rechtzet'. Hier komt echter meer bij kijken dan alleen het verplaatsen van tanden of kiezen. Ook je kaken moeten in een goede positie worden gebracht en er moet een evenwicht worden bereikt tussen gebit, tong, wangen en lippen.

De orthodontist kijkt naar je gebit en naar je gezicht, hij maakt röntgenfoto's en gipsmodellen, en hij beoordeelt in hoeverre je kaken nog zullen groeien. Vervolgens maakt hij een keuze uit de diverse soorten beugels die er zijn. De beugel is afgestemd op jouw gebit en op het gewenste eindresultaat. De duur van de behandeling kan variëren van enkele maanden tot een paar jaar.

Wanneer je aan een orthodontische behandeling begint is je gebit over het algemeen 'in balans'. Er is een evenwicht tussen je tanden en kiezen, je tong, je lippen en je wangen. Belangrijk bij dit evenwicht is de manier waarop je boven- en onderkaak op elkaar passen, dit bepaalt tenslotte de manier waarop boven- en ondertanden met elkaar in contact zijn.

Je gebit is dus al gevormd naar de verschillende krachten die erop inwerken. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom het bereikte evenwicht niet naar wens is. De kaken kunnen bijvoorbeeld niet precies goed ten opzichte van elkaar staan (dit is vaak aangeboren), of je bent door een ongeluk een tand of kies verloren - waardoor de aangrenzende tand uit balans is geraakt en scheef is gaan staan.

Ook door bijvoorbeeld duimen kunnen je tanden scheef gaan staan. Een andere mogelijkheid is dat je lippen onvoldoende 'tegendruk' geven - waardoor je tanden te ver naar voren zijn gegroeid. Zo zijn er allerlei factoren (of combinaties hiervan) die een rol kunnen spelen.

Een gewoonte als duimen kun je natuurlijk afleren als je dat wilt. Maar de stand van je kaken kun je niet zomaar veranderen. Gelukkig weet de orthodontist wel hoe hij dit moet doen. Hij zal bekijken wat de uitgangssituatie is (dus hoe je gebit nu is), en vervolgens een plan maken hoe een betere situatie kan worden bereikt. De orthodontist gaat dus ingrijpen op het evenwicht van je gebit, en het is logisch dat ook in de eindsituatie de tanden en kiezen in evenwicht moeten zijn.

Om deze gewenste eindsituatie te bereiken moet de orthodontist een keuze maken uit de verschillende types beugels die er zijn. Deze keuze is afhankelijk van de 'afwijking' die jij hebt, van je leeftijd bij het begin van de behandeling, van het gewenste eindresultaat, en van de mate waarop je meewerkt aan de behandeling.

Bij de behandeling door de orthodontist zijn er twee belangrijke processen te onderscheiden, namelijk het aanpassen van de stand van de kaken (1), en het verplaatsen van (groepjes) tanden en kiezen (2).

Het 'sturen' van de stand van de kaken is mogelijk zolang je nog groeit, dus ongeveer totdat je 14 jaar bent. Daarna is de stand van de kaken alleen nog te veranderen door middel van een kaakoperatie.

Het verplaatsen van (groepjes) tanden en kiezen kan op iedere leeftijd plaatsvinden, dus zowel bij kinderen als bij volwassenen. Wel is het zo dat wanneer de kaken niet goed staan de (verplaatste) tanden ook niet op de gewenste positie blijven staan. Beide processen staan dus met elkaar in verband.

Aanpassen van de stand van de kaken (kaakcorrectie)

Het 'manipuleren' van de groei van de kaken is alleen mogelijk wanneer je nog in de groei bent. Over het algemeen zijn meisjes wat eerder uitgegroeid dan jongens. Bij meisjes stopt de lengtegroei zo rond 12-13 jaar, en bij jongens rond 13-14 jaar.
Met een beugel kan de orthododontist de groei van je kaken beïnvloeden en bijsturen. In het algemeen kan gezegd worden dat hoe meer je kaken nog moeten groeien, hoe meer deze groei nog gestuurd kan worden met behulp van een beugel.

Wanneer je volgroeid bent is het ook nog mogelijk om de stand van de kaken te veranderen. Hiervoor is dan echter meer nodig dan alleen een behandeling met een beugel. Aanvullend moet dan de stand van de kaken worden aangepast door middel van een chirurgische ingreep - een kaakoperatie dus.

Verplaatsen van (groepjes) tanden en kiezen (tandverplaatsing)

Er zijn verschillende technieken om tanden en kiezen te verplaatsen, deze kunnen zowel bij volwassenen als bij kinderen worden toegepast. Het komt er op neer dat tanden en kiezen door het kaakbot kunnen worden verplaatst door er gedurende geruime tijd een constante kracht op uit te oefenen.
Voor tandverplaatsing speelt de leeftijd geen rol, het verplaatsen van tanden met een beugel is mogelijk op iedere willekeurige leeftijd. Ook bij iemand van veertig is het dus mogelijk om tanden en kiezen door het kaakbot te verplaatsen.

De krachten die nodig zijn om tanden te verplaatsen zijn eigenlijk heel erg klein. Een kracht van 10 tot 30 gram is al voldoende - dit is niet meer dan stapeltje papier van drie of vier velletjes. Om kiezen te verplaatsen of om de groei van de kaken te beïnvloeden is natuurlijk een grotere kracht nodig, ongeveer 300 tot 500 gram - een glaasje water dus. De kleinere krachten worden al bereikt met een elastiekje of een 'stapje' in de boog van je vaste beugel. Voor een kracht van enkele honderden grammen is een buitenbeugel nodig.

Door een beugel te dragen terwijl je kaken nog groeien probeert de orthodontist de natuurlijke gebitsontwikkeling op een positieve manier te stimuleren. Als alles goed gaat is het resultaat blijvend: je kaken zijn uitgegroeid en er is een nieuw evenwicht bereikt.